NƠI ĐÁ VÀ GỖ CẤT LỜI CÙNG SỬ SÁCH 

Tọa lạc trên gò Kim Quy hùng vĩ, Đền Tiên La soi bóng xuống dòng sông Tiên Hưng thơ mộng, mang trong mình vẻ đẹp của sự thanh tao và linh thiêng. Ngôi đền được xây dựng theo lối "tiền nhất hậu đinh" với các đao mái uốn cong chạm trổ "lưỡng long chầu nguyệt", là nơi thờ phụng Bát Nạn tướng quân Vũ Thị Thục – vị nữ tướng anh hùng thời Hai Bà Trưng. Giữa những rặng nhãn sum suê, bốn chữ "Vạn Cổ Anh Linh" hiện lên như một lời khẳng định về lòng trung trinh và khí tiết không bao giờ phai nhạt. Đền Tiên La chính là điểm tựa tâm linh, nơi những người con quê hương tìm về để tri ơn người phụ nữ đã hiến dâng cả tuổi thanh xuân cho sự bình yên của đất nước.

Bên bờ sông Hóa hiền hòa, Khu di tích A Sào vẫn còn đó như một nhân chứng sống cho cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Ô Mã Nhi của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Hình ảnh bến tượng A Sào – nơi voi chiến của người anh hùng dân tộc bị sa lầy trên đường ra trận – đã trở thành biểu tượng của sự hy sinh và lòng quyết tâm giữ nước. Những địa danh như làng Mễ Thương (kho gạo), Am Qua (kho gươm) hay Đệ nhị sinh từ không chỉ là những dấu tích quân sự xưa kia, mà còn là nơi lưu giữ niềm tin và sự tôn kính tuyệt đối của nhân dân dành cho vị chủ soái tài ba, người đã biến vùng đất này thành một tiền đồn kiên cố bảo vệ nền độc lập tự do.

Bước chân qua cầu Tân Đệ, ta như lạc vào một cõi thiêng liêng nơi Chùa Keo tọa lạc. Giữa mênh mông sóng lúa, gác chuông chùa hiện lên kiêu hãnh như một đóa sen khổng lồ vươn mình khỏi mặt nước. Với 128 gian kiến trúc "nội công ngoại quốc" được liên kết bằng những mộng gỗ tinh xảo không cần một cây đinh, ngôi cổ tự thời Hậu Lê này chính là một bản giao hưởng giữa trí tuệ con người và linh khí của đất trời. Đến đây, ta không chỉ chiêm ngưỡng gác chuông ba tầng mái uy nghi mà còn được chạm tay vào những kỷ vật của Thiền sư Không Lộ, để thấy lòng mình dịu lại giữa không gian ngập tràn hương trầm và tiếng chuông vang vọng mặt đê.

Về với Hưng Hà là về với nơi phát tích của một vương triều lừng lẫy bậc nhất sử Việt. Đền Trần không chỉ là một công trình kiến trúc, mà là nén tâm nhang thành kính dâng lên những vị vua anh minh đã ba lần đại thắng quân Nguyên Mông. Giữa không gian tĩnh lặng của các lăng mộ như Thọ Lăng, Chiêu Lăng, ta cảm nhận được hơi thở của lịch sử đang hòa quyện cùng gió sông Hồng. Mỗi tấc đất tại Tam Đường, nơi lưu giữ hài cốt của các vị tổ tiên triều Trần, như vẫn còn vang vọng lời thề giữ nước, nhắc nhở hậu thế về một thời đại mà sức mạnh của sự đoàn kết và lòng tự tôn dân tộc đã tạo nên những trang sử vàng chói lọi.